İslam dininin özellikle insan ve hayvan betilerinin sanat ürününe konu seçilmesine karşı takındığı tavır, genellikle -tasvir yasağı- biçiminde ifade edilir. İslamın ilk çıkış yıllarında put olarak kullanılma endişesi nedeniyle beliren tasvir yasağının sanatsal yaratma üzerinde, özellikle de resim ve heykel üzerinde, yakın dönemlere dek süren bir etkisi olmuştur. Bu nedenledir ki, İslam ülkelerinde yüzey sanatları geometrik ögeleri ve bitkisel betileri ön plana almışlardır. Yinede bu yasağın anlaşılmaz olduğu söylenemez. Geleneklerinde insan ve hayvan betileri kullanan bazı İslam toplumları çoğu kez bu sınırlamanın ötesine geçebilmişlerdir. Örneğin; İran'ın İslam öncesi geçmişi sayesinde gelişebilen güçlü bir resim sanatından söz edilebilir. Aynı biçimde Türkler'de de hayvan betilerinin özellikle bezemede kullanımı büyük ölçüde eski şamanizm gelenekleriyle bağlantılı olarak değerlendirilebilir. Oysa Erken Hristiyan Sanatıyla sıkı biçimde ilişkili olan Emevi sanatı hariç tutulursa, Arap ülkelerinde -betimleyici- bir sanat anlayışı pek az görülmektedir.
İslam dininin özellikle insan ve hayvan betilerinin sanat ürününe konu seçilmesine karşı takındığı tavır, genellikle -tasvir yasağı- biçiminde ifade edilir. İslamın ilk çıkış yıllarında put olarak kullanılma endişesi nedeniyle beliren tasvir yasağının sanatsal yaratma üzerinde, özellikle de resim ve heykel üzerinde, yakın dönemlere dek süren bir etkisi olmuştur. Bu nedenledir ki, İslam ülkelerinde yüzey sanatları geometrik ögeleri ve bitkisel betileri ön plana almışlardır. Yinede bu yasağın anlaşılmaz olduğu söylenemez. Geleneklerinde insan ve hayvan betileri kullanan bazı İslam toplumları çoğu kez bu sınırlamanın ötesine geçebilmişlerdir. Örneğin; İran'ın İslam öncesi geçmişi sayesinde gelişebilen güçlü bir resim sanatından söz edilebilir. Aynı biçimde Türkler'de de hayvan betilerinin özellikle bezemede kullanımı büyük ölçüde eski şamanizm gelenekleriyle bağlantılı olarak değerlendirilebilir. Oysa Erken Hristiyan Sanatıyla sıkı biçimde ilişkili olan Emevi sanatı hariç tutulursa, Arap ülkelerinde -betimleyici- bir sanat anlayışı pek az görülmektedir.
Yorumlar
Yorum Gönder